Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar erken belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ve notalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok geniş gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir sert bir nefes ise narin tonları siler. Güç damakta zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ile not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü taşır üstelik dolgun bir duman notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.